Xét nghiệm sàng lọc ung thư cổ tử cung và những điều cần biết

0
17

Xét nghiệm sàng lọc ung thư cổ tử cung định kỳ là một trong những khuyến cáo giúp chị em ngăn ngừa ung thư cổ tử cung (UTCTC) cũng như phát hiện sớm và giảm thiểu được các hệ lụy mà căn bệnh này gây ra. Tuy nhiên, cụ thể tầm soát UTCTC như thế nào và cần lưu ý những gì, không phải ai cũng biết.

1/ SÀNG LỌC UNG THƯ CỔ TỬ CUNG GỒM NHỮNG XÉT NGHIỆM NÀO?

Ung thư cổ tử cung tuy là căn bệnh nguy hiểm nhưng nếu phát hiện sớm và điều trị kịp thời bệnh nhân hoàn toàn có thể chữa trị hoặc ít nhất là kéo dài thời gian sống. Chính vì vậy, bước sàng lọc ung thư cổ tử cung đóng vai trò vô cùng quan trọng.

Thực tế nhiều người nhập nhằng giữa xét nghiệm Pap và xét nghiệm HPV. Sự thật thì cả 2 xét nghiệm này đều nằm trong khuôn khổ sàng lọc UTCTC. Chỉ khác chăng tùy vào độ tuổi mà việc lựa chọn hoặc kết hợp 2 loại xét nghiệm trên sẽ khác nhau. Theo đó:

  • Xét nghiệm Pap (Pap smear) giúp tìm kiếm những sự thay đổi bất thường của tế bào trên cổ tử cung có thể phát triển thành ung thư hoặc phát hiện ra tiền ung thư. Phương pháp này áp dụng cho tất cả phụ nữ từ 21 tuổi đến 65 tuổi.
  • Xét nghiệm HPV nhằm tìm ra virus HPV có thể gây ra những thay đổi trong tế bào cổ tử cung. Phương pháp này được sử dụng riêng lẻ hoặc để kết hợp với xét nghiệm Pap cho phụ nữ sau 30 tuổi. Hoặc đôi khi bạn sẽ được bác sĩ yêu cầu tiến hành tiến hành xét nghiệm HPV khi kết quả xét nghiệm Pap bất thường cho thấy sự xuất hiện của các tế bào vảy không điển hình hoặc không rõ ràng.

2/ XÉT NGHIỆM SÀNG LỌC UNG THƯ CỔ TỬ CUNG BAO NHIÊU LÂU 1 LẦN?

Thực tế bạn và bác sĩ có thể trao đổi để lựa chọn khi nào là thời điểm thích hợp để xét nghiệm Pap và bao lâu nên xét nghiệm lại. Tuy nhiên, hầu hết các

bác sĩ sẽ khuyên bạn xét nghiệm Pap bắt đầu từ 21 tuổi và cứ 2 năm hoặc 3 năm 1 lần. Sau 30 tuổi xét nghiệm Pap được khuyến cáo là 3 năm 1 lần hoặc 5 năm 1 lần nếu có kết hợp xét nghiệm HPV.

Ngoài ra, nếu cơ thể bạn có tồn tại các nguy cơ sau thì có thể bác sĩ sẽ yêu cầu xét nghiệm Pap thường xuyên hơn như:

  • Có chẩn đoán về UTCTC hoặc phết Pap có thấy tế bào tiền ung thư
  • Phơi nhiễm với Diethylstilbestrol (DES – một estrogen tổng hợp được dùng cho người có u nhạy cảm với hormone như ung thư vú) trước khi sinh
  • Nhiễm HIV
  • Hệ miễn dịch suy yếu do ghép nội tạng, hóa trị hoặc sử dụng corticosteroid (thuốc kháng viêm mạnh) kéo dài.

3/ CHUẨN BỊ GÌ TRƯỚC KHI XÉT NGHIỆM SÀNG LỌC UNG THƯ CỔ TỬ CUNG?

Để đảm bảo kết quả xét nghiệm chính xác nhất, chị em có thể lưu ý một vài điểm sau trước khi tiến hành sàng lọc UTCTC.

  • Tránh quan hệ tình dục hoặc thụt rửa hoặc sử dụng bất kỳ thuốc đặt âm đạo hoặc thuốc diệt tinh trùng trong 2 ngày trước khi xét nghiệm Pap vì chúng có thể làm mờ tế bào bất thường ở cổ tử cung.
  • Tránh xét nghiệm vào những ngày hành kinh
  • Cố gắng đi tiểu trước khi xét nghiệm Pap để cảm thấy dễ chịu hơn

4/ KẾT QUẢ XÉT NGHIỆM NÓI LÊN ĐIỀU GÌ?

Sau khi xét nghiệm sàng lọc UTCTC, bạn có thể sẽ nhận được các kết quả là bình thường, bất thường và không rõ ràng. Cụ thể:

  • Kết quả Pap âm tính nghĩa là cơ thể bạn bình thường, không có sự xuất hiện của tiền ung thư hay ung thư cổ tử cung. Tuy nhiên bạn vẫn cần duy trì tầm soát định kỳ sau 3 năm vì thay đổi tế bào mới vẫn có thể hình thành trên cổ tử cung của bạn. Nếu kết hợp xét nghiệm HPV âm tính thì bạn có thể xét nghiệm lần tiếp sau 5 năm.
  • Kết quả xét nghiệm bất thường có nghĩa là những thay đổi tế bào đã được tìm thấy ở cổ tử cung của bạn.  Lúc này không có nghĩa là bạn đã mắc UTCTC, tuy nhiên bạn sẽ có nguy cơ cao mắc UTCTC nếu chúng không được loại bỏ. Những trường hợp khác, bác sĩ có thể thấy tế bào tiền ung thư và yêu cầu bạn tiến hành các xét nghiệm khác để chắc chắn hơn.
  • Một số trường hợp rơi vào tình huống không rõ ràng, nghĩa là bạn có thể có nguy cơ mắc UTCTC hoặc một số thay đổi do yếu tố khác như mang thai, mãn kinh hoặc nhiễm trùng. Lúc này bác sĩ sẽ yêu cầu bạn tiến hành xét nghiệm HPV để kiểm tra bạn có nhiễm HPV hay không. Nếu xét nghiệm HPV dương tính có nghĩa là bạn có nguy cơ mắc UTCTC cao hơn người bình thường và cần được hỗ trợ điều trị ngay.

5/ RỦI RO KHI XÉT NGHIỆM SÀNG LỌC UNG THƯ CỔ TỬ CUNG.

Xét nghiệm Pap đôi khi vẫn xảy ra rủi ro như dương tính giả hoặc âm tính giả. Nếu dương tính giả nghĩa là kết quả xét nghiệm có tế bào cổ tử cung bất thường nhưng tế bào này thực ra không hề bất thường. Ngược lại âm tính giả nghĩa là kết quả bình thường nhưng thực tế tế bào cổ tử cung lại có vấn đề. Chính vì vậy, để tránh tình trạng này bạn cần xét nghiệm Pap định kỳ hoặc có thể kết hợp xét nghiệm HPV để chắc chắn hơn sau 30 tuổi.

Xét nghiệm sàng lọc ung thư cổ tử cung chỉ có tác dụng phát hiện sớm và điều trị kịp thời. Do đó, các rủi ro và hệ lụy do căn bệnh này mang lại vẫn có thể xảy ra, điển hình như khó mang thai, sinh non hoặc thậm chí là mất đi khả năng làm mẹ. Chính vì vậy, phòng bệnh hơn chữa bệnh, tốt nhất các chị em từ 9-26 tuổi vẫn nên chủ động tiêm vắc xin HPV càng sớm càng tốt. Ngoài ra, các bậc phụ huynh cũng nên cho con em mình tiêm vắc xin, tốt nhất là trong khoảng từ 9-14 tuổi để đảm bảo an toàn trước căn bệnh nguy hiểm này.

Tham khảo thêm: 90% ung thư cổ tử cung có thể chữa nếu phát hiện sớm